Jak przygotować się do zajęć ze starszym dorosłym?

Dzisiaj przychodzę z tematem, który robi się coraz bardziej popularny. Mam tu na myśli naukę... No właśnie kogo? Utarło się, że nazywamy osoby w pewnym wieku seniorami. Jednak czy nie brzmi to pejoratywnie? Od którego momentu człowiek staje się seniorem? Większość kursów przeznaczonych dla seniorów na rynku polskim (a nie ma ich zbyt wiele) sugeruje, że osoby 50+ powinny być już zaliczane do tego grona.

Kim jest senior? 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) osoby 65+ powinny być uważane jako osoby starsze (więcej na ten temat można przeczytać tutaj). Inne źródła sugerują, że osoby pomiędzy 60 a 70 rokiem życia powinny być traktowane jako osoby starsze. Wynika to z tego, iż kończą już swoją karierę zawodową i przechodzą na emeryturę. W swojej książce zatytułowanej Nauczanie języków obcych seniorów w Polsce, Anna Jaroszewska porusza problem nazewnictwa starszych dorosłych w różnego rodzaju dyskursach. Według autorki można wyróżnić cztery przedziały wiekowe takie jak:

1. 45-59 lat  wiek przedstarczy, wiek średni, wiek dojrzały, przedpole starości
2. 60-74 lat wiek starzenia się, wiek podeszły, wczesna starość, trzeci wiek
3. 75-89 lat wiek starczy, późna starość, starość właściwa, czwarty wiek
4. 90 + osoby długowieczne/długowieczni 

Powyższy podział nie uwzględnia nigdzie słowa senior. Niektóre wyrażenia są dość bolesne, ponieważ nie zawsze metryka jest wyznacznikiem aktualnego stanu psychicznego i fizycznego takiej osoby. 

Więc jak nazywać swoich kursantów? Najlepiej starsi dorośli. Moim zdaniem słowo senior jest na granicy neutralnego wydźwięku w kierunku negatywnego. Pamiętajmy jednak, że wszyscy kiedyś się zestarzejmy, bo to naturalny proces i warto nazywać rzeczy po imieniu. 



O czym pamiętać ucząc starszych dorosłych?

Warto spersonalizować materiał do przyswojenia. Starsi dorośli najczęściej uczą się języka, ponieważ chcą podróżować, ćwiczyć pamięć lub mają rodzinę (wnuki, kuzynostwo) za granicą. Najczęściej głównym celem nauki jest komunikacja ustna. Warto zwrócić na to uwagę i starać się jak najwięcej ćwiczyć łatwość i płynność wypowiedzi. 

Motywacja jest ważnym czynnikiem w nauce starszych dorosłych. Zazwyczaj jest to motywacja wewnętrzna, która napędza osoby starsze do nauki. Warto o tym pamiętać i ciągle podgrzewać ten zapał. 

Wymowa starszych dorosłych może nie być idealna. Wynika to z procesu 'zastygania' mięśni w jamie ustnej. Jeśli którekolwiek z Was uczyło się nowego języka obcego po 15 roku życia zapewne zauważyliście, że z coraz większym trudem przychodzi Wam artykułowanie nowych dźwięków. Starsi dorośli nie zwracają aż takiej uwagi na wymowę i akcent jak uczniowie młodsi. Szczególnie nastolatkowie starają się wyzbyć polskiego akcentu, aby nie ośmieszyć się przed grupą rówieśników. Starsi dorośli czują większą zażyłość ze swoim językiem ojczystym co często odbija się w wymowie.

Starsi uczniowie wiedzą jak lubią się uczyć. Są świadomi tego, że występują zasady gramatyczne. Lubią porównywać język ojczysty lub inne języki obce do angielskiego. Czasami bywają oporni na nowe metody i techniki nauczania. Jednak zależy to od grupy. 

Warto też pamiętać o takich 'drobnostkach' jak większa czcionka, wolniejsze tempo mówienia czy dostosowane tempo kursu do możliwości uczniów.



Z jakich materiałów korzystać?

Najczęściej starsi dorośli zaczynają 'od zera'. I tu zaczynają się schody. W internecie można znaleźć wiele materiałów, lecz często są one dość infantylne, ponieważ są przeznaczone dla dzieci w wieku szkolnym/podstawówkowym. Jeśli chcemy skupić się na konwersacjach i tak musimy najpierw zbudować bazę słownictwa i w mniejszym stopniu gramatyki, której w rozmowie będzie można użyć. 

Gotowe kursy/podręczniki dedykowane dla seniorów często nie różnią się niczym od kursów dla dorosłych. Poza tym jest ich bardzo mało. Dobór tematów nie zawsze jest zadowalający w takich kursach/podręcznikach. Trochę z ciekawości, trochę dla ułatwienia kupiłam wyżej widoczny podręcznik Doroty Guzik, który spodobał mi się ze względu na dobry dobór tematów, dość sporą czcionkę oraz nieprzekombinowaną szatę graficzną. Na razie nie umiem powiedzieć czy podręcznik się sprawdził czy nie, bo zajęcia z nim zaczynam dopiero końcem lutego. 

Kiedy zapytałam na forum jakie podręczniki poleciliby bardziej doświadczeni nauczyciele najczęściej były wymieniane: SpeakOut, New English File oraz Angielski w Tłumaczeniach Sytuacje. Angielski w Tłumaczeniach Sytuacje może przypaść do gustu starszym dorosłym, ponieważ opiera się na metodzie gramatyczno-tłumaczeniowej, której używali za czasów szkolnych.

Postawiłabym też na słownik obrazkowy, ponieważ łatwiej w ten sposób zapamiętać sporą część słownictwa.

A jakie jest Wasze doświadczenie z nauczaniem starszych dorosłych?

Pozdrawiam,
Wasza Stępniak




Komentarze

  1. Uczę seniorów na Uniwersytecie Trzeciego Wieku od ponad dziesięciu lat. Musze przyznać, że jest to bardzo wdzięczna grupa studentów - przygotowują się do zajęć, wszytko ich interesuje, są ambitni i zaangażowani. Na początku korzystałam z Headway Elementary 3rd - książka bardzo dobrze się sprawdziła, niestety nie jest już dostępna na rynku. Z nowymi grupami pracuję na na New English File - też się sprawdza, chociaż trochę za dużo materiału wprowadza na raz, jak dla tej grupy wiekowej. Ale dzielę na mniejsze części i dają radę. Zaletą są płytki dołączone do podręcznika oraz dużo ćwiczeń utrwalających (Vocabulary bank, Grammar bank). Jeśli chodzi o gramatykę to używamy książki Katarzyny Szyper "Jak działa angielski. Instrukcja obsługi gramatyki angielskiej" - bardzo fajnie wyjaśniona gramatyka, czytelna dla użytkownika. No i przygotowuję
    swoje materiały, zależnie od okazji.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo dziękuję za taką garść wskazówek! Dla mnie to świeży temat, więc chętnie sprawdzę wyżej wymienione książki ;)

      Usuń

Prześlij komentarz

Popularne posty